 | |
| The trio behind the change: Dr Govinda K C, the ascetic, Dr. Prakash Sayami, the incorruptible and Dr. Bhagawan Koirala, the efficient |
पृष्ठभुमिः
नेपालको विडम्वना के छ भने, सरकारी सेवा प्रदायक संस्थाहरु सेवा प्रवाह गर्ने भन्दा पनि त्यहाँका जागिरेहरुको हित गर्नमा उद्यत छन् भने त्यस्ता निजी संस्थाहरुचाहिं व्यवसायका अरु पक्ष बिसेंर विशुद्ध तात्कालिक नाफामा केन्द्रित छन् । परिणाम स्वरुप आम मानिसले न सरकारी संस्थाहरुबाट यथोचित सेवा पाउँछन् न त निजीको खर्च नै व्यहोर्न सक्छन् ।
खासगरी शिक्षा र स्वास्थ्यको क्षेत्रमा यो समस्याबाट मानिसहरु नराम्रोसँग प्रताडित छन् । अझ देशको तरल राजनीतिक अवस्थाबीच बचेखुचेका सरकारी वा सार्वजनिक सम्पत्तिको छिनाझप्टीमा लागेका राजनीतिक दलहरुका गतिविधिले एकातिर सरकारी संस्थाहरुलाई ध्वस्त बनाउँदैछन् भने अर्कोतिर निजी संस्थाहरुसित आर्थिक र अन्य साँठगाँठ गरेर तिनको उचित अनुगमन र नियमन नहुने अवस्था सिर्जना गरेर आम मानिसको स्वास्थ्यजस्ता संवेदनशील पक्षसित खेलबाड गरिरहेका छन् ।
यही पृष्ठभुमिमा त्रि वि शिक्षण अस्पतालमा लामो समय चलेको आन्दोलनले के परिवर्तन ल्यायो वा ल्याएन भन्नेबारे यो आलेखमा छोटो चर्चा हुनेछ ।
शिक्षण अस्पतालको आन्दोलन सर्सरी हेर्दा
यो ब्लगमा हालसम्म सबैभन्दा धेरै चोटि पढिएको शिक्षण अस्पतालमा आन्दोलनःकिन? शीर्षकको लेखको एउटा अनुच्छेद यस्तो थियोः
अहिलेको आन्दोलनले समग्र समस्याहरुलाई स्वाट्टै बढारेर लैजानेछ भन्ने कसैको अपेक्षा पनि हैन । तर आन्दोलनको प्रमुख माग पुरा भएर अहिले झैं राजनीतिक भागबण्डाको चोरबाटोबाट नभएर जिम्मेवार मानिसहरु योग्यता र वरिष्ठताको आधारमा आउने हो र कुर्सीमा बस्नासाथ मालिकहरुलाई कति कति करोड भनेर दिमाग खियाउनु पर्ने अवस्था नहुने हो भने कुनै व्यक्ति आए पनि अस्पताल यो स्तरको लथालिंग र भताभुंगको अवस्थाबाट बाहिर आउन सक्छ ।
तर इमान्दार भएर भन्नुपर्दा आफैंले यो भाव प्रकट गर्नुको कारण ममा यो संस्थामा वास्तविक सुधार सम्भव छ भन्ने विश्वास भएर भन्दा पनि त्यसखालको सुधार हुनुपर्छ भन्ने मुद्दालाई बल पुगोस् भन्ने थियो । हुन पनि देशमा चारैतिर अव्यवस्था, भद्रगोल र मनपरीतन्त्र भएको बेला खाली एउटा संस्थामा सुधारको प्रयास सफल हुने सम्भावना झिनो थियो ।
तर लगत्तै आदरणीय गुरु डा गोविन्द के सी अनशन बसेपछि भने परिस्थिति धेरै बदलियो र संस्था सुधारको विशुद्ध अभियानमा लाग्ने भन्दा पनि संस्थासँग आफ्नो भविष्य जोडिएकाले यो संस्था धराशायी नभइहालोस् भन्ने धेरै मानिसहरु आन्दोलनसित जोडिने अवस्था आयो । अनशन लम्बिंदै जाँदा नैतिकता र पेशागत निष्ठा बेचेर राजनीतिज्ञहरुसित पद किनेका त्रि वि का पदाधिकारीहरुको छलछाम र धोखाधडीले स्थितिलाई जटिल त बनायो नै निकास पनि टालटुले पाराले दियो र डेढ महिनामै समस्या बल्झेर डा के सी फेरि अनशन बस्नुपर्ने अप्रिय अवस्था आयो ।
दोस्रो अनशन ताका एमाले भन्ने दलको खल्तीमा बन्द त्रि वि का उपकुलपतिको झन् तल्लो स्तरको जालझेल र शिक्षण अस्पताल परिसरमा सो दलका भरौटेहरुको प्रति–अनशनको चर्तिकलाले डा के सीको छवि धमिल्याउने र समग्र आन्दोलनलाई नै बिथोल्ने चेष्टा गरेपछि त माहोल ज्यादै गम्भीर बन्न पुगेको थियो । त्यसको पनि केही महिनासम्म नवनियुक्त डिन डा प्रकाश सायमीलाई काम गर्न नदिइ राजीनामा दिन बाध्य बनाएपछि त समग्र आन्दोलनका उपलब्धिहरु गुमिसकेको आभास सबैलाई भएको थियो ।
ताजा अवस्था
एक व्यक्तिको प्रयासले मात्र संस्था बन्ने हैन । तर जिम्मेवार तहका मानिसले यथोचित प्रयास गर्ने हो भने अरु मानिसहरु पनि त्यस्तो प्रयास गर्न बाध्य हुन्छन् र संस्था स्वतः बन्ने प्रक्रियामा जान्छ भन्ने उदाहरण अहिले शिक्षण अस्पताल बनेको छ । पदाधिकारहिरुका मालिक नेताहरुका धेरैभन्दा धेरै मानिसलाई भर्ती गरेर दिनभर हाइ काढेर घाम ताप्दै गर्ने पदहरु सिर्जना गरेर साविकभन्दा बढी तलब खुवाउने ठाउँका रुपमा चिनिएको शिक्षण अस्पताल डा प्रकाश सायमीको सक्रिय कार्यकाल शुरु भएसँगै र खास गरी डा भगवान कोइरालाको कार्यकारी निर्देशकमा नियुक्तिपछि एकाएक बदलिएको छ ।
